ساحل شیب دراز؛ لاک پشتهای پوزه عقابی
شیب دراز روستایی در جنوب جزیرهٔ قشم است و ساحل آن از جاهایی است که لاک پشتهای پوزه عقابی برای تخم گذاری به آن بازمی گردند. این ساحل هم ارزش طبیعی دارد و هم نمونه ای از حفاظت محلی است؛ پس بازدید از آن باید با احتیاط و احترام باشد. دیدن لاک پشت هیچ تضمینی ندارد و اگر ببینید، باید از فاصله و بی مزاحمت تماشا کنید.
نوع: طبیعت و زمین شناسی · منطقه: جنوب جزیره
شیب دراز کجاست
شیب دراز در جنوب قشم و در کنار دریا قرار دارد. در منابع عمومی آمده که این روستا نزدیکترین نقطهٔ جزیره به هنگام است و به همین دلیل بسیاری از مسافران قایق هنگام را از همین ناحیه میگیرند.
ساحل تخم گذاری لاک پشتها در فهرست ژئوسایتهای ژئوپارک قشم هم به عنوان «ساحل تخم گذاری لاک پشتها» آمده است و از سوی دیگر بخشی از آن به عنوان اثر طبیعی ملی ثبت شده است.
لاک پشت پوزه عقابی کیست
گونهٔ حاضر در این ساحل لاک پشت پوزه عقابی (Eretmochelys imbricata) است. نام فارسی اش از منقار نوک تیز و خمیدهٔ او گرفته شده است. این گونه در سطح جهانی در معرض خطر جدی انقراض شناخته میشود، به همین دلیل هر لانه ارزش دارد.
مادهها شب هنگام از دریا بیرون میآیند، در ماسه گودال میکنند و برای هر بار تخم گذاری، بر پایهٔ منابع، تقریباً چهل تا صد و پنجاه تخم میگذارند. بعد گودال را میپوشانند و به دریا برمی گردند.
فصل تخم گذاری و بچه لاک پشتها
فصل تخم گذاری را معمولاً از اواخر اسفند تا پایان اردیبهشت مینویسند و برخی خبرها پایان آن را تا خرداد هم ذکر کرده اند. بچه لاک پشتها بعد از چند هفته از تخم بیرون میآیند و گزارشها از آغاز خروج آنها از اوایل خرداد تا اواسط تیر حرف میزنند.
این زمانها تقریبی اند و به دما و شرایط سال بستگی دارند. به همین دلیل پیش از رفتن باید از تور، اقامتگاه محلی یا نهاد محیط زیست منطقه بپرسید که وضعیت امسال چیست. دیدن لاک پشت را نمیشود وعده داد.
حفاظت محلی
بر پایهٔ ویکی پدیای فارسی، از سال ۱۳۸۱ سازمان منطقهٔ آزاد قشم برنامهٔ حفاظت از تخمها را با مشارکت جوانان محلی به نام «ناتوران خمیس» پیش برده است. این گروه تخمها را در برابر خطرهایی مانند شکارچیان و تردد زیاد نگه میدارد.
این برنامه نشان میدهد که حفاظت بدون اهالی ممکن نمیشود. اگر برای بازدید میروید، با مسئولان یا راهنمای محلی همکاری کنید و کار آنها را سخت نکنید.
چطور مسئولانه بازدید کنیم
در زمان تخم گذاری از نور چراغ قوه و فلاش دوری کنید، سر و صدا نکنید و به لاک پشت ماده یا گودالها نزدیک نشوید. لمس کردن بچه لاک پشتها و برداشتن آنها هم ممنوع است، حتی اگر فقط برای عکس باشد.
اگر لاک پشتی ندیدید، بازدید بی ارزش نبوده است: خود ساحل، دریا و روستا و آشنایی با کار حفاظت هم بخشی از تجربه است.
رفتن به ساحل بهتر است همراه راهنمای مجاز انجام شود. برای رزرو تور و قایق به هنگام از همین ناحیه، میتوانید «قشمآف» را ببینید.
راه رسیدن
شیب دراز در جنوب جزیره است و از شهر قشم با خودرو یا ترانسفر قابل دسترسی است. مسافت و زمان دقیق را از ترانسفر یا میزبان خود بپرسید، چون مسیر و ترافیک تغییر میکند.
اگر به هنگام میروید، قایق را هم میتوانید از این ناحیه بگیرید؛ برای هماهنگی قایق در قشمآف رزرو کنید.
بدون راهنما یا هماهنگی در ساحل پرسه نزنید؛ ساحل بخشی از زیستگاه حفاظت شده است.
بهترین زمان بازدید
برای تماشای تخم گذاری، دورهٔ تقریبی اواخر اسفند تا اردیبهشت (با احتمال ادامه تا خرداد) را در نظر بگیرید.
برای بچه لاک پشتها، اوایل خرداد تا اواسط تیر در گزارشها آمده است؛ این بازه تقریبی است.
فعالیت اصلی لاک پشتها شبانه است، پس لباس مناسب و برنامهٔ برگشت امن داشته باشید.
پیش از سفر وضعیت سال جاری را بپرسید؛ دیدن لاک پشت تضمین نمیشود.
نکتههای بازدید
- از نور سفید و فلاش استفاده نکنید؛ اگر چراغ لازم است، ملایم و رو به زمین باشد.
- به لانهها و بچه لاک پشتها دست نزنید و از مسیر آنها تا دریا کنار بروید.
- زباله، به ویژه پلاستیک، با خود برگردانید.
- دستور راهنمای محلی و مسئولان ساحل را اجرا کنید.
- برای قایق به هنگام از پیش هماهنگ کنید و وضعیت دریا را بپرسید.
پرسشهای پرتکرار
شیب دراز کجاست و چرا معروف است؟
روستایی در جنوب قشم که ساحلش محل تخم گذاری لاک پشتهای پوزه عقابی است. هم در فهرست ژئوسایتهای ژئوپارک قشم آمده و هم بخشی از آن اثر طبیعی ملی ثبت شده است.
فصل تخم گذاری چه موقع است؟
بر پایهٔ منابع، تقریباً از اواخر اسفند تا پایان اردیبهشت، و برخی گزارشها تا خرداد. بچه لاک پشتها از اوایل خرداد تا اواسط تیر دیده شده اند. این بازهها تقریبی اند.
آیا دیدن لاک پشت تضمین شده است؟
نه. این یک حیات وحش است، نه نمایش. حتی در فصل هم ممکن است نبینید.
میشود بچه لاک پشت را در دست گرفت؟
خیر. لمس و برداشتن به آنها آسیب میزند و با اصول حفاظت جور نیست. تماشا از فاصله و با رعایت راهنمایی محلی درست است.
قایق به هنگام از شیب دراز میرود؟
این روستا نزدیکترین نقطهٔ جزیره به هنگام شمرده میشود و مسیر قایق از همین ناحیه معمول است. رزرو و هماهنگی را در قشمآف انجام دهید.