غار نمکدان
غار نمکدان در جزیرهٔ قشم یکی از مهمترین غارهای نمکی شناخته شده است و در فهرست آثار طبیعی ملی ایران ثبت شده. این غار بخشی از زمین پارک جهانی قشم است و طول بررسی شدهٔ آن چند کیلومتر گزارش شده است.
نوع: طبیعت و زمین شناسی · منطقه: غرب جزیره
غار نمکدان چیست؟
نمکدان غاری درون یک گنبد نمکی است. به آن غار ۳N، غار نمکی قشم و غار سه برهنه هم میگویند و مردم محلی از آن با نام نمکدون یا غار کنی یاد میکنند، به نام روستای کنی در نزدیکی آن.
در منابع فارسی، این غار با تأکید بر طول آن، طولانیترین غار نمکی جهان معرفی میشود؛ این ادعا در همان منابع آمده و بهتر است آن را به عنوان گزارشهای منتشرشده در نظر بگیرید، نه رتبه ای قطعی.
کشف و بررسی
غار در سال ۱۹۹۸ در جریان پروژه ای مشترک متخصصان چک از دانشگاه چارلز پراگ و آکادمی علوم چک با دانشگاه شیراز کشف و بررسی شد. این گروه ۱۶ گنبد نمکی را دیدند، بیش از ۶۰ غار یافتند و نقشهٔ ۳۰ غار را تهیه کردند.
در این بررسی نمکدان، هرمز و جهانی جذابترین گنبدها و غارهای نمکی خوانده شدند. گزارشهای این کار در رسانههای چک و ایران و رسانههایی مانند بی بی سی و نشنال جئوگرافیک بازتاب یافت.
طول و پیچیدگی
طول بررسی شدهٔ غار ۶۶۰۰ متر گزارش شده است. طول کامل آن معلوم نیست، چون بخشهایی از غار دشوار گذرند یا هنوز کشف نشده اند و انتظار میرود طول واقعی بیشتر باشد.
بازدید معمولی گردشگران فقط بخش کوچکی از این مسیر است. ورود به قسمتهای عمیقتر نیازمند تجهیزات، تجربه و اجازهٔ مسئولان است.
چرا «سه برهنه»؟
سه متخصص چک در عمق غار به بخشی از آب بسیار شور و غلیظ رسیدند که تنها با شنا میشد از آن گذشت. چون لباس مرطوب در نمک سفت میشد، لباسهایشان را درآوردند و همین نام اولیهٔ غار را پدید آورد.
این ماجرا نشان میدهد غار تا چه حد از دیدگاه اکتشافی دشوار و غیرمعمول بوده است.
جایگاه حفاظتی
غار در سال ۱۳۹۰ با شمارهٔ ۱۷۳ در فهرست آثار طبیعی ملی ثبت شد و از سال ۲۰۰۶ بخشی از زمین پارک قشم است که یونسکو آن را جهانی شناخته است.
نمکدان یکی از ژئوسایتهای زمین پارک است. بازدید باید همراه راهنما و مطابق مقررات انجام شود. برای تور زمین پارک، گزینهها را در قشمآف ببینید.
راه رسیدن
غار نمکدان در جنوب غربی جزیرهٔ قشم، نزدیک روستای کنی قرار دارد و با خودرو از جادهٔ اصلی جزیره قابل دسترسی است.
بهترین راه برای بازدید از آن، شرکت در تور زمین پارک یا رزرو ترانسفر همراه راهنماست؛ هر دو را در قشمآف میتوانید ببینید.
مسیر فرعی نزدیک غار ممکن است ناهموار باشد؛ از راهنما یا خودروی مناسب استفاده کنید.
بهترین زمان بازدید
فصل خنک سال، از پاییز تا اوایل بهار، مناسبترین زمان است؛ مسیر دسترسی و محوطه در گرمای تابستان فرساینده است.
داخل غار دمای پایدارتری دارد، ولی رفت و برگشت در ساعتهای گرم روز دشوار است؛ صبح زود را انتخاب کنید.
ساعت بازدید و امکان ورود را قبل از رفتن از راهنما یا آژانس بپرسید، چون بازدید به مقررات حفاظتی بستگی دارد.
نکتههای بازدید
- کفش مناسب غار و لباسی بپوشید که از شور شدن یا کثیف شدن آن ناراحت نشوید.
- چراغ پیشانی یا چراغ قوه همراه داشته باشید و با راهنما بروید؛ هرگز بدون راهنما وارد قسمتهای عمیق نشوید.
- به نمکها، شکلها و دیوارهها دست نزنید و چیزی برندارید.
- از سطل زباله استفاده کنید و هیچ پسماندی داخل غار نگذارید.
- خوراکی و نوشیدنی همراه داشته باشید، ولی داخل غار مصرف نکنید.
- افراد دارای مشکلات تنفسی یا ترس از مکان بسته پیش از ورود با راهنما مشورت کنند.
پرسشهای پرتکرار
غار نمکدان کجاست؟
در جزیرهٔ قشم، نزدیک روستای کنی در جنوب غربی جزیره. بخشی از زمین پارک جهانی قشم است.
طول غار نمکدان چقدر است؟
طول بررسی شدهٔ آن ۶۶۰۰ متر گزارش شده، اما طول کامل معلوم نیست چون برخی بخشها دشوار گذر یا کشف نشده اند.
چرا به آن غار سه برهنه میگویند؟
سه متخصص چک در بخش آب شور غار برای شنا لباسهایشان را درآوردند تا نمک آنها را سفت نکند و این نام از همان ماجرا مانده است.
آیا بازدید بدون راهنما امکان دارد؟
توصیه نمیشود. بازدید باید با راهنما و مطابق مقررات زمین پارک باشد، به ویژه برای بخشهای عمیقتر.
چطور تور یا ترانسفر بگیرم؟
تور زمین پارک و ترانسفر را میتوانید در قشمآف رزرو کنید و شرایط بازدید غار را هم همان جا ببینید.